K2 Conferentie Transitie Jeugdzorg, op weg naar innovatieve samenwerking
Op 21 april jongstleden vond voor de derde keer de
jaarlijkse K2 conferentie plaats, dit keer met de Transitie
Jeugdzorg als onderwerp.
De opkomst was goed (uitverkochte zaal en de timing zelfs perfect;
diezelfde middag heeft de VNG met het Rijk het voorlopige
bestuursakkoord afgesloten over o.a. de decentralisatie van de
jeugdzorg naar daar waar de specialistische deskundigheid zich
bevindt, in plaats van daar waar het probleem zich aandient.
'Vindplaatsen moeten weer werkplaatsen worden'.
In het vooronderzoek van K2 geeft de helft van de
deelnemers aan meer behoefte te hebben aan regie, richting. Een
voorwaarde voor een geslaagde transitie is dan ook dat naast
bestuurders van gemeenten en instellingen, ook professionals en
cliëntenorganisaties actief betrokken zijn. Dit stelt ook het
rapport Van der Donk over stelselverandering: deze heeft alleen
kans van slagen als de 4 partijen Overheden, Instellingen,
Professionals en Cliënten invloed hebben in het proces.
Hanneke Jacobs,
directeur van K2 Adviesbureau voor Jeugdvraagstukken, deelt de
deelnemers in haar toekomstvisie aan de hand van een 4-tal
scenario's over hoe het jeugddomein er over 5 jaar uitziet volgens
de Transitie, met regie en financiering bij gemeenten. Zij stelt
dat de transitie een innovatieopgave impliceert en niet simpel
'dozen schuiven'. Het scenario Samen Transformeren lijkt het meest
kansrijke vanuit het oogpunt van de cliënt. Maar wie bepaalt de
keuze? Gemeenten kunnen het niet alleen, ook instellingen hebben
een keuze. De te bewandelen weg is om met elkaar in discussie te
gaan over het meest wenselijke scenario voor gezinnen en kinderen
in uw buurt. Eén van de interactieve workshops in de middag gaat
dieper op dit thema in. Zie verderop.
De bijdrage van Erwin Höppener,
directeur en bestuurder bij de Zuidwester, spreekt zeer tot de
verbeelding, hij deelt in zijn bijdrage zijn eigen ervaring in de
praktijk als bestuurder in de jeugdzorg en het welzijnswerk.
In zijn inspirerende lezing geeft Ferko Öry, kinderarts in de
maatschappelijke gezondheidszorg en adviseur bij TNO, een
aaneenschakeling van voorbeelden die het 'out of the box' denken en
de dynamiek bij innovatie illustreren. Hij trakteert de zaal op
spraakmakende uitspraken als: 'als je loslaat heb je 2 handen vrij'
(Loesje) en 'de onderwijsinspectie leeft nog in de Middeleeuwen'.
Andere voorbeelden vindt u in het boek 'Leiden van professionals,
niet doen!' van Matthieu Weggemans. Öry is erg gecharmeerd van
organisaties als buurtzorg die op innovatieve wijze de thuiszorg in
de wijk overnemen, 'zonder manager, wel met een site'. Hij sluit
zijn betoog af met gevleugelde uitspraken als "manage energy and
not time" en "blijf je ontwikkelen, er is geen weg terug" en
"leadership starts with character". Kortom, de jeugdzorg is niet
gebaat met mensen met een groot ego, maar met teamplayers die het
belang van het kind voorop zetten.
Enkele reacties uit de zaal:
- Jeugdgezondheidszorg moet innoveren in verbindingen
zoeken.
- Ik geloof niet in innoveren vanuit een structuurwijziging.
- Hoe ontkomen we aan een nieuwe bestuurlijke drukte.
- Wat merkt een kind van al die samenwerking in de keten.
- Nederland is koploper als het gaat om speciaal onderwijs in de
wereld.
- Goede dus duurdere zorg naar voren brengen.
- Er is behoefte aan een cultuuromslag in samenwerking.
- Het gaat om nieuwe voorzieningen maken in
basisvoorzieningen.
- We moeten op zoek naar een hands-on mentaliteit.
- Laat een keer al die bureaucratie los.
- Uitgangspunt moet zijn wat hebben ouders nodig. Antwoord een
vast persoon die vertrouwen heeft en zorg regelt in plaats van
deskundigheidsbevordering.
- Hebben jullie nooit over samenwerking gehoord?
De deelnemers konden 's middags aan de volgende workshops
deelnemen: